Jajka jako część diety – o wartości odżywczej, kontrowersjach i zaleceniach

Jajka jako część diety – o wartości odżywczej, kontrowersjach i zaleceniach

Jaja przez ponad cztery dekady budziły liczne kontrowersje. Uznawano je za bardzo wartościowe produkty spożywcze ze względu na niepowtarzalny skład. Z drugiej strony pojawiały się również negatywne opinie, przede wszystkim z uwagi na zawartość cholesterolu. Oskarżano je o niekorzystny wpływ na zdrowie, szczególnie na rozwój chorób układu sercowo-naczyniowego. Czy te obawy są uzasadnione także dziś?

W kontekście nadchodzących Świąt Wielkanocnych, kiedy jaja są częściej spożywane niż zazwyczaj, warto się nad tym pytaniem zastanowić. Przygotowaliśmy kilka istotnych informacji, które pomogą Ci rozwiać wszelkie wątpliwości.

Jaja – jako wartościowy składnik diety

Z uwagi na swój cenny skład jaja zajmują szczególne miejsce w diecie, są źródłem m.in.:

  • pełnowartościowego białkao wzorcowym składzie aminokwasów egzogennych, niezbędnych do właściwego funkcjonowania organizmu,
  • lecytyny, będącej głównym składnikiem fosfolipidów żółtka jaja. Składnik ten jest bardzo ważny dla prawidłowego funkcjonowania zarówno układu nerwowego, jak i metabolizmu cholesterolu,
  • choliny, wspierającej prawidłową pracę układu nerwowego oraz wątroby. Warto podkreślić, że badania wykazują także korzystne oddziaływanie choliny na poprawę pamięci oraz zdolności uczenia się,
  • karotenoidów: luteiny i zeaksantyny, związków o właściwościach przeciwutleniających.Mają korzystny wpływ na prawidłowe funkcjonowanie narządu wzroku. Wykazano ochronne właściwości tych substancji przed zwyrodnieniem plamki żółtej – choroby związanej z wiekiem, prowadzącej nawet do utraty wzroku u osób starszych,
  • witamin, w tym m.in.: kwasu foliowego, witaminy B12, A, D i E,
  • składników mineralnych, w tym m.in.: żelaza, fosforu, cynku i selenu,
  • składników bioaktywnych o właściwościach antybakteryjnych, np. lizozymu, konalbuminy, awidyny.

Jaja – jako produkt budzący kontrowersje

Od wielu lat jaja posądzano o działanie zwiększające stężenie cholesterolu we krwi. Wnioskowano tak ze względu na ich wysoką zawartość cholesterolu. Spożywanie jaj miało się wiązać z wysokim ryzykiem rozwoju chorób układu krążenia. Jednak zgodnie z dzisiejszym stanem wiedzy, konieczna jest zmiana sposobu postrzegania roli tego produktu w żywieniu.

Aktualne badania wykazały bowiem, że cholesterol dostarczany wraz z pożywieniem w ograniczony sposób wpływa na stężenie cholesterolu we krwi w porównaniu do nasyconych kwasów tłuszczowych oraz izomerów trans nienasyconych kwasów tłuszczowych. Tym samym wykluczono związek miedzy spożyciem jaj, a znaczącym wzrostem rozwoju chorób układu sercowo-naczyniowego.

Jaja – zalecenia dotyczące spożywanych ilości

Zgodnie z wytycznymi Instytutu Żywności i Żywienia oraz stanowiskiem Polskiego Towarzystwa Dietetyki:

  • osoby zdrowe mogą spożywać nawet 7 jaj w tygodniu,
  • osobom z grupy o podwyższonym ryzyku powikłań kardiologicznych (np. osób chorujących na cukrzycę czy borykających się z wysokim stężeniem cholesterolu) zaleca się ograniczenie spożycia jaj do 3-4 sztuk w tygodniu.

Zważywszy na unikalną wartość odżywczą jaj, warto, aby gościły one na naszych talerzach. Zbliżająca się Wielkanoc jest ku temu idealną okazją. W tym czasie jaja tradycyjnie będą stanowiły nieodłączny składnik wielu świątecznych dań.

Dietetyk Justyna Zalega

Bibliografia:

  1. Gajewska D, Pałkowska-Goździk E, Lange E, Niegowska J, Paśko P, Kościołek A, Fibich K, Gudej S. Standardy postępowania dietetycznego w kardiologii u osób dorosłych. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Dietetyki. Dietetyka 2016 vol.9, Wyd. Spec.
  2. Catapano AL,Graham I, De Backer G et al. Wytyczne ESC/EAS dotyczące leczenia zaburzeń lipidowych w 2016 roku. Kardiol Pol, 2016; 74: 1234-1318. doi: 10.5603/KP.2016.0157.
  3. Ciborowska H, Rudnicka A, Dietetyka żywienie zdrowego i chorego człowieka. Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007
  4. Cybulska B, Jajka na Wielkanoc i na co dzień https://ncez.pl/choroba-a-dieta/choroby-ukladu-krazenia/jajka-na-wielkanoc-i-na-co-dzien
  5. Wolańska-BuzalskaD, Kurze, przepiórcze a może strusie? https://ncez.pl/abc-zywienia-/zasady-zdrowego-zywienia/kurze–przepiorcze-a-moze-strusie-
  6. Kłys W, Białko w żółtku, czyli wartość odżywcza jaj https://ncez.pl/abc-zywienia-/zasady-zdrowego-zywienia/bialko-w-zoltku–czyli-wartosc-odzywcza-jaj-

Podając swój adres e-mail, wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez Dietbox Catering Dietetyczny Krzysztof Wojdat Krystyna, Wojdat w celu otrzymywania newslettera o aktualnościach i promocjach. Nie martw się – nie spamujemy! Masz prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania, zmiany oraz żądania ich usunięcia. Twoja zgoda może być odwołana w każdym czasie.

FreshMail.pl
 

Podając swój adres e-mail, wyrażasz zgodę na przetwarzanie Twoich danych osobowych przez Dietbox Catering Dietetyczny Krzysztof Wojdat Krystyna, Wojdat w celu otrzymywania newslettera o aktualnościach i promocjach. Nie martw się – nie spamujemy! Masz prawo dostępu do treści swoich danych i ich poprawiania, zmiany oraz żądania ich usunięcia. Twoja zgoda może być odwołana w każdym czasie.

FreshMail.pl